Strategie
Het Vlaams Strategisch Plan voor hulp- en dienstverlening aan gedetineerden werd in 2009 ook geïmplementeerd in de 3 Brusselse gevangenissen. Het Brussels consortium wordt verantwoordelijk voor het onderwijsaanbod in deze arresthuizen en heeft daarvoor een onderwijscoördinator in dienst.
De specifieke opdracht van het consortium bestaat erin:
• de coördinatie en ondersteuning van de centra volwassenenonderwijs bij het uitwerken van een onderwijsbeleid voor gedetineerden,
• de organisatie van het detecteren van onderwijs- en vormingsbehoeften van gedetineerden,
• de begeleiding van het onderwijstraject van gedetineerden.
De onderwijscoördinator, Marleen Strubbe, is hiervoor de centrale aanspreekbuis. Zij maakt tevens deel uit van de ‘Brug’, de coördinatiecel waarin de deeldomeinen van het Strategisch Plan vertegenwoordigd zijn (o.m. welzijn, VDAB, Justitieel welzijnswerk). De verschillende partners van de ‘Brug’ hebben een ‘gezamenlijk bureau’ in de gevangenis van Sint-Gillis.
Arresthuizen: Sint-Gillis, Vorst en Berkendael
Het werkingsgebied bestrijkt het gerechtelijk arrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde, met daarbinnen de gevangenis van Vorst (ca. 650 mannelijke gedetineerden), Berkendael (ca. 70 vrouwelijke gedetineerden) en Sint-Gillis (ca. 620 mannelijke gedetineerden).
De Brusselse gevangenissen zijn arresthuizen. De meeste gedetineerden die in Brussel worden opgesloten, starten hun detentie in Vorst. Vanaf het ogenblik dat het gerechtelijk onderzoek wordt afgesloten en ze doorverwezen worden naar een rechtbank, worden ze overgebracht naar Sint-Gillis.
In de Brusselse gevangenissen zijn er op dit moment vele diensten voor Justitieel Welzijnswerk actief, soms ook met een specialisatie in onderwijs aan gedetineerden. Gezien het ruime aanbod aan Franstalige zijde, via Adeppi en Apres, richt de Vlaamse Gemeenschap zich in eerste instantie tot de Vlaamse en niet-Franstalige anderstalige gedetineerden.
Het aantal Nederlandstalige gedetineerden is in de minderheid (12%). Opmerkelijk blijft de hoge populatiegraad van anderstalige gedetineerden (20% van de totale populatie en circa 51 verschillende nationaliteiten). Door de Europees centrale ligging van Brussel, het belangrijk treinstation Brussel-Zuid en de nationale luchthaven gaat het vaak om drugsdelicten en feiten van mensenhandel.
Dit kleurt de aangeboden hulpverlening door de Vlaamse Gemeenschap en het onderwijsaanbod:
- de taal is vaak een belemmering in de behandelde dossiers,
- de meeste buitenlanders hebben weinig contacten met hun familieleden. Zij zoeken vooral gezelschap, een goede babbel en ontspanningsactiviteiten,
- de redenen waarom deze gedetineerden in de criminaliteit verzeilen zijn vaak van economische aard. Werken aan bewustwording en hervalpreventie is daarom moeilijk,
- er wordt in deze dossiers veel praktische hulp geboden,
- het is moeilijk om met deze mensen aan een reclassering te werken vermits zijn na hun gevangenisstraf naar hun land van herkomst terugkeren. Tijdens de eerste periode van de hechtenis duiken allerlei vragen en problemen op die eigen zijn aan een crisissituatie. Daarom dient er volop in een proactief en kwalitatief onthaal geïnvesteerd te worden, ook op het vlak van onderwijs. We zien echter ook dat meer en meer gedetineerden hun straf uitzitten. Voor hen zal er een meer volledig detentieplan moeten uitgewerkt worden zodat zij hun detentieperiode op de meest zinvolle manier, met inbegrip van onderwijs als belangrijk aandachtspunt, kunnen invullen.
Programmatie Gezien de zeer recente implementatie van het Strategisch Plan in de Brusselse gevangenissen dienen we van nul te beginnen en moeten we stapsgewijs het aanbod uitbouwen. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen het groepsaanbod en het individueel aanbod. 1. Groepsaanbod De onderwijscoördinator tracht het aanbod zoveel mogelijk vraaggestuurd te organiseren. Vanuit dat idee werd eind vorig jaar gestart met een behoeftenonderzoek in de gevangenis van Sint-Gillis. Gezien de relatief korte verblijfsduur van de gedetineerden wordt ervoor geopteerd om kortdurende modules te organiseren die leiden tot een erkend certificaat. In september 2009 werd er zowel in de gevangenis van Sint-Gillis als van Vorst gestart met ‘lezen en schrijven’ voor laaggeschoolde Nederlandstalige en behoorlijk Nederlandssprekende gedetineerden met lees- en/of schrijfproblemen (vanuit Centrum Basiseducatie Brusselleer). Verder zijn we aan het onderhandelen voor het inrichten van Nederlands voor anderstaligen, communicatie- en sollicitatietraining, softwaretoepassingen, Frans/Engels en keukenmedewerker. 2. Individuele vragen Gedurende het hele jaar kunnen gedetineerden die vragen hebben over leren en studeren begeleid worden. Mogelijke vragen zijn: • Het behalen van een diploma via afstandsonderwijs bv BIS, centrale examencommissie.
• Uitzoeken hoe men het best zijn studies of opleiding na detentie kan voortzetten Hiervoor kan de gedetineerde een rapportbriefje schrijven waarna ze verder geholpen kunnen worden.
Voor meer info kunt u contact opnemen met:
Onderwijscoördinator Gedetineerden
Marleen Strubbe
Tel. 02-5028891
gedetineerden@brucovo.be
Klik hier voor meer info over onderwijs aan gedetineerden.
| 
